تبلیغات
زیرخاکسترذهن

متفرقه/ 81/ خواهشاً جو زده نشوید /ویژه جنایت اخیر عربستان

آیا "پارس کردن"

،"غذا خوردن"

و"شاهنامه آخرش خوشه"

توهینهایی هستند از جانب اعراب نسبت به ایرانیان؟


  متأسفانه مدتی است که در شبکههای اجتماعی ومجازی،باورهای نادرستی در مورد تعدادی از واژگان مورد استفاده در زبان فارسی منتشر شدهاند.و این تفاسیر پس از اعمال ناشایست اخیر عربستان از طرف افراد ناآگاه بیشتر به چشم میخورد .هرچند براین باورم که این چنین ادعاهایی،به هیچ وجه ارزش و اهمیت وقت صرف کردن وپرداختن به آن را نداردلیکن رایج شدن این شائبه ها در شبکه مجازی و حتی جمع برخی نوجوانان وجوانان، من را بر آن داشت تا بصورت خاص به سه مورد از آنها یعنی "پارس کردن" و "غذا خوردن" و ضرب المثل"شاهنامه آخرش خوشه" بپردازم. در نوشتههای مورد اشاره در شبکههای اجتماعی چنین گفته شدهاست که این اصطلاحات بوسیله اعراب و به نیت تحقیر ایرانیان وارد زبان فارسی شدهاند:

نمونه شایعه:

لطفا جهت آگاهی دوستان و احترام به کلمه پارس که همان فارس است، به دوستان پارسی زبان خود اعلام نمایید که:
سگ واق واق می‌کند (عو عو می کند) نه پارس. این ضربه‌ای بود که از تازیان خورده‌ایم که می‌خواستند ما پارسیان را خرد و کوچک کنند که این لقب را به پارسیان دادند. لغت نامه دهخدا می نویسد:
غذاغذا. [ غ َ ] (ع اِ) بول شتر. (اقرب الموارد). رجوع به غذی شود..
غذا در زبان عربی یعنی پس آب شتر یا همان شاش است که این هم یکی دیگر از ضربه‌های تازیان هست که به هنگام خوردن شام یا ناهار می‌گفتند بگویید، غذا می‌خوریم. به جای کلمه غذا از خوراک استفاده نمائید. سپاس گذارم.
خواهشمندم این دو مورد را به به دوستان فارسی زبان خود گوش زد کنید. جهت اطلاع بیشتر می‌توانید به لغت‌نامه دهخدا مراجعه نمایید.

   اجازه میخواهم از مسایل تاریخی میان ایرانیان و اعراب عبور کنیم و در اینجا به مبحث گویشی و زبانی بپردازیم.
در مورد پارس کردن:
    به اشتباه گفته شدهاست که اعراب صدای سگ را بدین جهت پارس کردن نام نهادهاند که ایرانیان یا پارسیان را مورد تحقیر قرار دهند. اصولا زبان فارسی از خانوادهی زبانهای هندو-اروپایی است و در نتیجه تشابهات و اشتراکاتی بین گویشهای هندی/سانسکریت و زبانهای اروپایی و همچنین زبان فارسی وجود دارند. پارس کردن یا همان صدای سگ، مترادف bhas است که ریشه سانسکریت دارد. در موردی دیگر تغییر شکل یافته آن bark است که در زبان انگلیسی استفاده میشود. بهعلاوه در زبان عربی "پ" وجود ندارد که بتوان چنین موضوعی را به اعراب نسبت داد، آنچنان که عربزبانان "پارسی" را نیز "فارسی" تلفظ میکنند و مینویسند!ولی بانگ سگ را نباح ،عواء و هریر می‌نامند، نه «فارس کردن»!

در مورد غذا خوردن:
   اینگونه ادعا شدهاست که چون "غذا" در عربی به معنای ادرار شتر است، در نتیجه اعراب واژه غذا را وارد زبان فارسی کرده اند تا بدین ترتیب نسبت به ایرانیان تحقیر و توهینی مضاعف کرده باشند. واقعیت اینست که هرچند کلمه‌ای در عربی وجود دارد که «غَذی» نوشته و «غذا» خوانده می‌شود (مانند موسی و موسا) و به معنی بول شتر است. و اما  "غذاء" (بر وزن نساء)هم ریشهی کاملا عربی دارد و به معنی طعام، خوراک و گوشت است و در خود زبان عربی نیز کاربرد فراوان دارد.جمع آن"اغذیه" و عمل آن "تغذیه"است. مغذی، تغذیه، غذاء، غذایی،ترکیبهای مورد استفادهای هستند که همگی از یک مصدر میآیند. تقصیر از عرب‌ها نیست که ما همزه انتهای غذاء و املاء و انشاء را حذف کرده‌ایم.

واما در خصوص ضرب المثل"شاهنامه آخرش خوشه" :

نمونه شایعه:
اعراب به ما آموختند که "شاهنامه آخرش خوش است" و حال آنکه فردوسی در انتهای شاهنامه از"شکست ایرانیان از اعراب"سخن میگوید.

آیا بیشتر از این میشود به یک ملّت اهانت کرد و همین ملّت هنوز نمیفهمد که به کسانی احترام میگذارد که به او نهایت حقارت را روا داشته اند و هنوز با استفادۀ همین کلمات به ریشش می خندد.

   ضرب‌المثل‌ها از گذشته تا امروز در زندگی مردم و ارتباط کلامی آن‌ها جایگاه خاص خود را دارند. بیش‌تر ضرب‌المثل‌های رواج‌یافته در بین مردم از یک اتفاق یا روایت تاریخی نشأت می‌گیرند و در زندگی واقعی گذشتگان ریشه دارند؛ اتفاق‌هایی که سینه به سینه نقل شده‌ و با گذشت زمان به ضرب‌المثل تبدیل شده‌اند.

حسن انوری در «فرهنگ امثال سخن» می‌گوید: این ضرب‌المثل اشاره‌ی طنزآمیز به کاری دارد که برخلاف انتظار شخص پیش می‌رود و پایان خوشایندی ندارد. در واقع در این کتاب این ضرب‌المثل به عنوان یک جمله‌ی معکوس در مورد یک ماجرا با پایان ناخوشایند به کار می‌رود.

   به باور برخی از افراد هم این جمله را اعراب که در پایان «شاهنامه» با شکست یزدگرد بر ایرانیان پیروز می‌شوند، وارد ضرب‌المثل‌های ایرانی کرده‌اند. البته این باور در هیچ کتاب و پژوهشی سندیت تاریخی ندارد و به نظر بسیاری از پژوهشگران ادبیات مردود است.

   در کتاب‌های مختلفی که درباره‌ی «شاهنامه»، سیر داستان‌ها و پایان آن نوشته شده، به این ضرب‌المثل اشاره شده است. در این کتاب‌ها «خوش» خوانده شدن آخر «شاهنامه» حاوی نوعی نگاه کنایی به شکست ایرانیان از اعراب و پایان اقتدار سلسله‌ی ساسانیان با شکست و مرگ یزدگرد است. «شاهنامه چگونه به پایان رسید» محمد محیط طباطبایی و «شاهنامه آخرش خوش است» محمدابراهیم باستانی پاریزی از جمله‌ی این کتاب‌ها هستند.

  کتاب «ریشه‌های تاریخی امثال و حکم» نوشته‌ی مهدی پرتوی آملی که به بررسی تاریخی ریشه‌های ضرب‌المثل‌های ایرانی پرداخته شده، علت رواج این جمله را این می‌داند که در گذشته هر کس «شاهنامه» می‌خواند و به ستایش سلطان محمود غزنوی می‌رسید، از همت سلطان در تحسین «شاهنامه» خوشحال می‌شد؛ اما با پایان یافتن «شاهنامه» و فهمیدن حق‌ناشناسی سلطان محمود در قبال فردوسی و کتابش، متوجه اشتباه خود می‌شد. این روایت بعدها به ضرب‌المثل تبدیل شد و عاقلان به هر کس که دست به کار نابخردانه‌ای بزند و اصرار بر ادامه‌ی آن داشته باشد، می‌گویند: شاهنامه آخرش خوش است.

    در این‌باره نظریات متناقضی هم وجود دارد. به عنوان مثال محمد‌علی اسلامی ندوشن در این‌باره معتقد است: این ضرب‌المثل کنایی نیست و اشاره به هسته‌ی اصلی «شاهنامه» یعنی جنگ‌های ایرانیان و تورانیان دارد. او اعتقاد دارد که خوش بودن پایان «شاهنامه» مربوط به حمله‌ی اعراب و شکست ساسانیان نیست، بلکه به پیروزی نهایی پهلوانان ایرانی بر لشکر توران اشاره دارد که البته این پیروزی در قسمت‌های میانی «شاهنامه» و در بخش پهلوانی آن است و به آخر «شاهنامه» که مربوط به بخش تاریخی می‌شود، ربطی ندارد.

    محیط طباطبایی در کتاب «شاهنامه چگونه به پایان رسید» نظر دیگری هم در رابطه با این ضرب‌المثل دارد. در گذشته وقتی نقالان از خواندن یک دوره‌ی کامل «شاهنامه» فارغ می‌شدند، در مجلس نقل «شاهنامه» جشن کوچکی برپا می‌شد و کسانی که مدت‌ها با اشتیاق دل به داستان‌ها و حماسه‌سازی‌های پهلوانان ایران‌زمین می‌سپردند، بساط شیرینی و چای را فراهم می‌کردند و معتقد بودند که هرچند پایان کار ایرانیان در آخر « شاهنامه» خوش نیست، اما به پایان رساندن نقالی کامل این کتاب شایسته‌ی شادمانی است.

    برخی نویسندگان و پژوهشگران «شاهنامه» هم مفهوم کنایی این ضرب‌المثل را مربوط به رفتار سلطان محمود غزنوی و طرد فردوسی و کتابش از دربار می‌دانند. آن‌ها معتقدند، این جمله به داستان‌های «شاهنامه» ربطی ندارد و به سرگذشت فردوسی و رانده شدنش پس از 30 سال تلاش برای سرودن «شاهنامه» اشاره دارد.

   آن‌چه از پایان بخش پهلوانی و تاریخی «شاهنامه» می‌توان فهمید، این است که با کشته شدن رستم، نام‌دارترین پهلوان ایرانی و همچنین شکست ایرانیان از اعراب، پایان داستان‌های این اثر ماندگار برای مردم ایران «خوش» نیست. با این وجود، خلق این کتاب توسط فردوسی و داستان‌های زیبا و حماسی آن که در دلاوری و خصایص نیکوی پهلوانان و اساطیر ایرانی ریشه دارد، برای همیشه برای ایرانیان خوشایند خواهد بود.

سخن آخر؛ سخن حق:

   چرا ما تاریخ و گذشته‌ی خود را فراموش کرده‌ایم، چرا ما ادبیات خود را نمی‌دانیم و مشتی خیال‌پردازی‌های دروغین را باور می‌کنیم و بالاتر از آن به جای آنکه فرهنگ دوستی و مهربانی در دل‌هایمان بکاریم، که در گذشته‌ای دور جزئی جدای ناشدنی از آب و خاک این سرزمین بوده است و بسیار بالاتر از آن فرهنگی انسانی است، به جای آنکه سفیر مهربانی و نیکوکاری باشیم چه شده است اینچنین کینه‌جو و انسان‌ستیز شده‌ایم. بر فرض محال که اعراب به ما آموختند شاهنامه آخرش خوش است آیا این‌ها بهانه‌هایی بچه‌گانه برای کینه‌ورزی و دشمنی و انسان‌ستیزی نیست؟

انسان‌ها فارغ از تمامی برچسب‌هایی که دارند، انسان هستند و قابل احترام، بیاییم به جای آنکه رواج دهنده‌ی فرهنگ اهریمن‌خوی دشمنی، کینه‌توزی و انسان‌ستیزی باشیم هر یک از ما سفیر مهربانی، صلح، انسان‌دوستی و خیرخواهی باشیم. اگر می‌خواهیم آینده‌ا‌ی درخشان‌تر داشته باشیم بیاییم به جای آنکه از انسان‌ها دشمن بسازیم و خود دشمن‌پیشه گردیم، بذر انسانیت و مهربانی در دل‌هایمان بکاریم، به جای آنکه هر روز و شب به فکر این باشیم که چه کسانی چه واژگان ناشایستی را به ما آموختند، خود زبان و گفتار و نوشتار و فرهنگ‌مان را از تمامی زشتی‌ها و ناپاکی‌ها، کینه‌ورزی‌ها و انسان‌ستیزی‌ها پاک کنیم به امید روزی که خاطره‌ی جمعی ما دیگر هیچ واژه‌ی ناپاکی را به یاد نیاورد و زبان و گفتارمان از هر زشتی پاک باشد. بیاییم به جای آنکه انسان‌ستیز باشیم نه تنها انسان‌ها را بلکه حیوانات و طبیعت را نیز دوست و مهربان باشیم، که آنان نیز حقی برای خود دارند. بیاییم به جای آنکه ترویج دهنده‌ی خشونت، کینه‌جویی و نفرت باشیم هفته‌ای ماهی یک بار به هم‌میهنی در وسط خیابان لبخند بزنیم و کتابی را که خواندنش را دوست داشتیم به او هدیه دهیم. بیاییم به جای آنکه هزاران لحظه از زندگی خود، زبان خود، ذهن خود، احساسات خود را به عناوین گوناگون صرف کینه‌ورزی‌ها و انتقام‌جویی‌ها و انسان‌ستیزی‌ها کنیم، چند لحظه‌ای را بگذاریم و بذر مهربانی بکاریم، سری به کودکان محک، شیرخوار‌گاه آمنه، آسایشگاه معلولین و سالمندان کهریزک و ... بزنیم و اگر نمی‌توانیم کمکی مادی به آنها کنیم لبخندی را به آنها هدیه دهیم، آنان را در آغوش بکشیم، رویشان را ببوسیم، به آنان مهربانی را هدیه دهیم. حداقل یک روز در سال را به بیمارستانی سر بزنیم و از بیمارانی که سال‌های سال است بر روی یک تخت بی‌حرکت خوابیده‌اند دستانشان را با تمامی وجود بفشاریم و از آن‌ها دلجویی کنیم. بیماران شیمیایی را که از جان‌شان گذشتند و پژمرده شدند تا ما امروز استوار راه رویم در آغوش بکشیم و روایت‌شان را با جان دل گوش دهیم، به جای آنکه روایت‌گر خصومت‌ها و کین‌خواهی‌ها و دشمنی‌ها و شرها باشیم، روایت‌گر دوستی‌ها و مهربانی و خیرها باشیم.
ما ایرانیان می‌توانیم به جای آنکه ناله‌ی کینه‌جویی و انسان‌ستیزی سر دهیم، پژواک ندای مهربانی و انسان‌‌دوستی باشیم. بیایید به جای آنکه بر درد و رنج انسان‌ها بیافزاییم، مرحمی باشیم بر دردهای بی‌پایان‌شان ...
بنی آدم اعضای یک پیکرند

که در آفرینش ز یک گوهرند
چو عضوی بدرد آورد روزگار

دگر عضوها را نماند قرار

تاریخ ارسال : پنجشنبه 27 فروردین 1394 06:50 ب.ظ | نویسنده : سید خلیل جبارفلاحی

لطفا دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید

تاریخ ارسال : دوشنبه 10 اردیبهشت 1397 08:21 ب.ظ
Excellent pieces. Keep posting such kind of info on your site.
Im really impressed by it.
Hey there, You have performed an incredible job.

I will certainly digg it and personally recommend to my friends.
I'm sure they'll be benefited from this web site.
تاریخ ارسال : چهارشنبه 18 مرداد 1396 04:28 ب.ظ
Excellent post. I was checking constantly this blog and I'm inspired!
Extremely helpful information specially the closing part :) I care for such
information a lot. I was seeking this particular info for a long time.
Thank you and best of luck.
تاریخ ارسال : شنبه 14 مرداد 1396 03:20 ب.ظ
This is very interesting, You're a very skilled blogger.
I have joined your feed and look forward to seeking more of your wonderful post.

Also, I have shared your site in my social networks!
تاریخ ارسال : سه شنبه 29 فروردین 1396 02:32 ب.ظ
Yes! Finally someone writes about BHW.
تاریخ ارسال : یکشنبه 13 فروردین 1396 07:09 ب.ظ
Woah! I'm really loving the template/theme of this site.
It's simple, yet effective. A lot of times it's very hard to
get that "perfect balance" between superb usability and visual appearance.

I must say you have done a very good job with this. Additionally, the blog loads very quick for me on Safari.
Superb Blog!
تاریخ ارسال : شنبه 29 فروردین 1394 01:51 ب.ظ
سلام خویسد ؟ خیلی مطالبتان بروز و زیباست . دستتون درد نکنه
تاریخ ارسال : پنجشنبه 27 فروردین 1394 07:24 ب.ظ
سلام وب سایت خیلی خوبی داری خوشم اومد عزیزم ممنون میشم به سایتم سر بزنی--------
تاریخ ارسال : پنجشنبه 27 فروردین 1394 07:22 ب.ظ

اگر سنگ در مسیررودنباشد صدای اب زیبا نیست
سلام
پیش من هم بیاین خوشحال میشم
تاریخ ارسال : پنجشنبه 27 فروردین 1394 07:22 ب.ظ

اگر سنگ در مسیررودنباشد صدای اب زیبا نیست
سلام
پیش من هم بیاین خوشحال میشم
تاریخ ارسال : پنجشنبه 27 فروردین 1394 07:07 ب.ظ
سلام وب سایت خیلی خوبی داری خوشم اومد عزیزم ممنون میشم به سایتم سر بزنی--------
تاریخ ارسال : پنجشنبه 27 فروردین 1394 07:03 ب.ظ
سلام
گلم میشه لطفــــ کنی رو 3تا تبلیغ وبم کلیک کنی ؟

ادرس تبلیغ = http://safa30ty.rozblog.com/post/28

اینم راهنما=
http://8pic.ir/images/qh1fnpptvd7dn6bdtxcg.png

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر